Neil Young – Greatest Hits

Deze week in Humo: “Dossier Neil Young in Vlaanderen: vaderlandse artiesten over hun lichtend voorbeeld”. Aanleiding voor het artikel is de ‘Greatest hits’-compilatie van Neil Young die komende vrijdag in de winkelrekken bij de Betere Platenboer zal liggen. Daarop zullen 16 van Youngs meest bekende nummers staan. Uiteraard is die compilatie met slechts 16 nummers uit Youngs immense oeuvre allesbehalve compleet. Bovendien slaat de titel van de compilatie ‘Greatest hits’ nergens op, want Young heeft bij mijn weten slechts één commerciële hit gehad met ‘Heart of gold’. Ik ga er dan ook van uit dat deze compilatie louter bedoeld is om de cultuurbarbaren onder u hiermee de kans te geven eindelijk eens iets van Neil Young in huis te halen. Toevallig viert noenkel Neil op de releasedag van z’n ‘Greatest hits’ ook z’n 59ste verjaardag. Humo-medewerker Jürgen Beckers (jub) vroeg ter gelegenheid hiervan notoire Neil Young-kenners Stef Kamil Carlens, Guy Swinnen, Lars Van Bambost, Tom Van Laere, Nathalie Delcroix en Patrick Riguelle onder andere naar hun favoriete platen en favoriete songs van Neil Young. Wegens plaatsgebrek in Humo kon er het interview dat (jub) had met mij niet meer bij en dus plaats ik het dan maar hier, op mijn blog.

HUMO: Wat is je favoriete Neil Young-plaat?

RoenHetZwoen: “Ongetwijfeld het pikdonkere, rauwe, intense ‘Sleeps with angels’ uit 1994. Hoewel ‘Harvest moon’ uit 1992 de eerste Neil Young-plaat was die ik kocht, is het via ‘Sleeps with angels’ dat ik nadien de volledige back-catalogus van Neil Young heb gekocht en ontdekt. Het oeuvre van Neil Young beslaat dan ook een hele plank in mijn cd-kast.
Neil Young schreef  ‘Sleeps with angels’ nadat Kurt Cobain Youngs tekstregel “It’s better to die than to fade away” uit ‘Hey hey, my my’ in zijn afscheidsbrief gebruikte. In het rauwe, sinistere, inktzwarte titelnummer klinkt de muziek alsof Young van over het graf de hand reikt naar Cobain in het hiernamaals. Net als in ‘Blue eden’, dat met z’n verschroeiende, door merg en been snijdende bluesriffs het absolute hoogtepunt is van de cd.
‘Sleeps with angels’ klinkt in z’n geheel overigens als Youngs donkerste en misschien ook wel minst toegankelijke cd. Want toen ik de cd voor het eerst beluisterde, vreesde ik al meteen vanaf de openingstrack ‘My heart’ voor het ergste. In dat nummer klinkt het namelijk alsof er een oude, gammele piano eerst nog gestemd dient te worden, waarna het oude beest klinkt alsof het ieder moment onder elke toetsaanslag kan bezwijken. Bovendien meent Young op dit nummer zijn beste imitatie van Kermit de Kikker te moeten geven. Ook in slotnummer ‘A dream that can last’ komt diezelfde krakkemikkige piano nog eens langs, waarna ze hem  allicht definitief zullen afgevoerd hebben. Tussen beide songs in zit echter de mooiste collectie bluessongs die ik ooit gehoord heb. Het luchtige ‘Prime of life’ klinkt nog hoopgevend, maar daarna verdrinkt de plaat in melancholie. Zo handelt het kille, hartverscheurende, door een trieste piano begeleide ‘Driveby’ over het jonge slachtoffer van een driveby shooting. Ze had pech dat ze op het verkeerde moment op de verkeerde plaats voorbijkwam en bovendien bleek ze ook nog zwanger te zijn. ‘Western hero’ is vervolgens een epische ode aan de oorlogshelden van de Tweede Wereldoorlog die het leven lieten toen ze aan wal gingen op de kusten van Normandië en in het verhalende ‘Trans am’ vallen ook al doden: outlaws wellicht, die in plaats van de overkant van de grens met Mexico, de Grote Overkant bereikten. Young verhaalt nadien in het aangrijpende, op een kille, repetitieve slidende baslijn steunende ‘safeway cart’ ook over de mensen die aan de zelfkant van de Amerikaanse maatschappij leven en die door diezelfde maatschappij als ‘dood’ worden beshouwd. ‘Change your mind’ is dan weer vintage Young en gaat dus ruim boven de 10 minuten-grens, maar daar is als vanouds geen seconde te veel aan. ‘Piece of crap’ ten slotte, doet z’n titel alle eer aan en geldt als de song voor deze plaat, die ‘Rockin’ in the free world’ was voor ‘Freedom’ uit 1989. Nu ik eraan denk: ‘Freedom’ duid ik hierbij aan als m’n tweede favoriete Neil Young-plaat.”

HUMO: En wat vind je zijn slechtste plaat?

RoenHetZwoen: “Zoals wellicht voor iedereen zijn dat ook voor mij zijn jaren ’80-experimenten ‘Trans’, ‘Re-ac-tor’ en ‘Landing on water’: platen waarin Young nieuwe muzikale wegen meende te moeten verkennen. Nu ik er zo over nadenk, maakten zowat alle grote jaren ’60-iconen in de jaren ’80 hun minst goeie platen. Denk wat dat betreft bijvoorbeeld maar aan de exploten van de Stones, Bob Dylan, Paul McCartney,… Allemaal kenden ze toen een bijzonder moeilijke en bloedloze creatieve periode, dus was Neil Young toen zeker geen uitzondering.”

HUMO: Wat zijn je favoriete Neil Young-songs?

RoenHetZwoen: “Rockin’ in the free world en ‘Like a hurricane’ blijven na talloze beluisteringen beiden onverwoestbare, monumentale klassiekers. Daarnaast heb ik echter ook minder voor de hand liggende favoriete songs als het mij op het lijf geschreven ‘The loner’, het knetterende ‘Cinnamon girl’, het epische ‘Down by the river’, het ontroerend mooie ‘Don’t let it bring you down’, het aangrijpende ‘The needle and the damage done’, het machtige ‘Powderfinger’, het filmische ‘Eldorado’, het alle bochten uitvliegende ‘Fuckin’ up’, het melancholische ‘Unknown legend’, het dansbare ‘Downtown’, het golvende ‘Song X’,… Ach, zo veel songs eigelijk; maar van deze songs heb ik wellicht het meest genoten.”

HUMO: Met welke begeleidingsgroep hoor je hem het liefst?

RoenHetZwoen: “Neil Young is uiteraard onlosmakelijk verbonden met Crazy Horse. Wanneer Neil Young samen met Crazy Horse speelt, hoor je gewoon dat er chemie in de lucht hangt. Indien Young morgen echter het voltallige Crazy Horse aan de deur zou zetten, wat weinig waarschijnlijk is, dan lijkt Pearl Jam me een waardige vervanger. ‘Mirrorball’ uit 1995 hoort dan ook in mijn Top 5 van Neil Young-platen, hoewel die plaat indertijd als een halfslachtige, teleurstellende samenwerking tussen Young en Pearl Jam bestempeld werd.”

HUMO: Stel dat je Neil Young één vraag mag stellen, wat zou die dan zijn?

RoenHetZwoen: “Nonkel Neil, wat zijn eigenlijk jouw favoriete platen uit je eigen catalogus?”

HUMO: Tot slot een kleine quizvraag: hoe heet de favoriete gitaar van Neil Young?

RoenHetZwoen: “Old Black! Maar dat heb ik ook maar van uit den Humo!”